
Market cap định giá token đang lưu hành, còn FDV áp dụng giá lên nguồn cung rộng hơn. Tìm hiểu ý nghĩa của khoảng cách này và giới hạn của hai chỉ số.
Tóm tắt
- Vốn hóa thị trường thường bằng giá token nhân với nguồn cung lưu hành.
- Định giá pha loãng hoàn toàn (FDV) áp dụng giá cho mức cung lớn hơn, thường là nguồn cung tối đa hoặc tổng nguồn cung dự kiến.
- Chênh lệch FDV và vốn hóa lớn có thể cho thấy nhiều token chưa lưu hành, nhưng không dự báo được giá tương lai.
Vốn hóa thị trường đo lường điều gì
Vốn hóa thị trường của crypto là cách biểu diễn giá trị của nguồn cung token đang lưu hành theo giá thị trường được niêm yết.
Công thức thông thường khá đơn giản: lấy giá một token nhân với số token được xem là đang lưu hành.
Nếu một token có giá hai USD và có một trăm triệu đơn vị lưu hành, vốn hóa được công bố sẽ là hai trăm triệu USD.
Đây là ước tính định giá, không phải số tiền nhà đầu tư đã nộp vào dự án.
Nguồn cung lưu hành là lượng token được xem là sẵn có trên thị trường theo phương pháp của từng nhà cung cấp dữ liệu.
Token khóa trong hợp đồng vesting, nằm trong một số quỹ dự trữ hoặc chịu hạn chế khác có thể bị loại trừ.
Các nhà cung cấp có thể không thống nhất về lượng token nào được tính.
Giá niêm yết cũng phụ thuộc các sàn và cặp giao dịch dùng để tính giá bình quân.
Vì vậy hai trang web có thể đưa ra vốn hóa khác nhau cho cùng một token mà không nhất thiết mắc lỗi số học.
Vốn hóa giúp so sánh quy mô tài sản hợp lý hơn việc chỉ nhìn vào giá từng token.
Một token có giá vài xu vẫn có thể có vốn hóa cao hơn token giá hàng trăm USD nếu số lượng đơn vị tồn tại lớn hơn rất nhiều.
Giá một token không cho biết nhiều về tổng định giá nếu bỏ qua nguồn cung.
Dù vậy, vốn hóa không phải số tiền mặt có thể thu lại nếu mọi người nắm giữ cùng bán ra một lúc.
FDV khác vốn hóa như thế nào
Định giá pha loãng hoàn toàn, viết tắt là FDV, sử dụng mức cung rộng hơn lượng token lưu hành.
Công thức phổ biến lấy giá token nhân với nguồn cung tối đa, hoặc một thước đo nguồn cung pha loãng hoàn toàn khác mà bên cung cấp dữ liệu xác định.
Điều này quan trọng vì một số dự án phân phối token dần cho người đóng góp, nhà đầu tư, ngân quỹ hoặc chương trình cộng đồng.
FDV cho biết toàn bộ mức cung được xác định sẽ có giá trị bao nhiêu nếu mọi đơn vị đều được gán cùng mức giá thị trường.
Giả sử dự án có một trăm triệu token lưu hành và nguồn cung tối đa một tỷ token.
Với giá hai USD, vốn hóa là hai trăm triệu USD còn FDV là hai tỷ USD.
Chênh lệch gấp mười lần xuất phát từ giả định nguồn cung, không phải một mức giá thị trường thứ hai.
Nó không có nghĩa các token còn lại đã sẵn sàng được bán, cũng không có nghĩa dự án sở hữu hai tỷ USD tài sản hay doanh thu.
Không phải token nào cũng có nguồn cung tối đa cố định.
Một số protocol có thể phát hành thêm token dựa trên lạm phát hoặc quy tắc governance, trong khi các protocol khác burn token hoặc điều chỉnh nguồn cung theo cơ chế tự động.
Khi đó các trang web có thể tính FDV bằng tổng cung, cung tương lai giả định hoặc định nghĩa khác.
Phương pháp tính vì vậy đặc biệt quan trọng.
Con số FDV chỉ có ý nghĩa khi nguồn cung sử dụng được công bố rõ ràng và có thể so sánh giữa các dự án.
Vì sao chênh lệch giữa hai chỉ số quan trọng
Khoảng cách giữa vốn hóa và FDV có thể cho biết bao nhiêu phần nguồn cung quy định chưa được lưu hành.
Chênh lệch lớn có thể xuất hiện khi token dành cho nhà đầu tư, đội ngũ hoặc phần thưởng hệ sinh thái được vesting trong nhiều năm.
Khi hạn chế hết hiệu lực, bên nhận có thể được phép chuyển hoặc bán token.
Tuy nhiên, unlock chỉ tạo ra nguồn cung có khả năng được sử dụng.
Nó không nói trước người nhận sẽ bán, chuyển vào nơi lưu ký, sử dụng trong protocol hay tiếp tục để nguyên.
Nguồn cung mới có thể ảnh hưởng đến giá thông qua điều kiện giao dịch thay đổi, nhưng kết quả phụ thuộc vào cầu và thanh khoản.
Thị trường có sổ lệnh dày có thể hấp thụ lực bán khác với thị trường giao dịch thưa thớt.
Người tham gia cũng có thể tính trước lịch vesting từ lâu.
Hơn nữa, nguồn cung lưu hành có thể tăng trong lúc giá token tăng, giảm hoặc gần như không đổi.
Không có quy tắc đơn giản nào biến tỷ lệ FDV trên vốn hóa thành dự báo chắc chắn về pha loãng hoặc biến động giá tương lai.
Chi tiết phân bổ và phát hành token giúp giải thích hai mức định giá.
Các câu hỏi liên quan gồm token được unlock một lần hay từng phần, lượng phát hành có phụ thuộc hoạt động mạng không, và governance có thể thay đổi nguồn cung hay không.
Danh tính và động cơ của bên nhận cũng ảnh hưởng đến hệ quả có thể xảy ra.
Những thông tin này thường nằm trong tài liệu tokenomics, hợp đồng vesting hoặc hồ sơ governance, thay vì một con số tiêu đề trên bảng dữ liệu thị trường.
Giới hạn của cả hai chỉ số
Cả vốn hóa lẫn FDV đều không đo trực tiếp sức khỏe kinh tế của protocol đứng sau token.
Một dự án có thể có sản phẩm thực tế, phí sử dụng và người dùng nhưng token của nó chỉ đem lại quyền hạn chế đối với doanh thu hoặc governance.
Token khác có thể được định giá tương đối cao chủ yếu vì lượng lưu hành thấp.
Con số định giá thể hiện giá trị của một mức cung tại giá thị trường cận biên; nó không chứng minh lợi nhuận, nhu cầu bền vững hay quyền trực tiếp đối với tài sản của protocol.
Thanh khoản là phần còn thiếu khác.
Giá giao dịch gần nhất được hình thành từ một phần khá nhỏ của tổng cung, trong khi phần lớn còn lại có thể nằm trong ví hoặc smart contract.
Bán khối lượng lớn có thể đẩy giá xuống, nên lấy giá mới nhất nhân với mọi token không phản ánh khoản tiền thu được khi thanh lý toàn bộ nguồn cung.
Vốn hóa và FDV là cách so sánh mang tính kế toán dựa trên dữ liệu giá quan sát được, không phải cam kết rằng tất cả token đều đổi được ở giá đó.
Cách hiểu thận trọng tách ba yếu tố: giá thị trường, định nghĩa nguồn cung và công dụng hay quyền lợi thực tế của token.
Vốn hóa kết hợp giá với nguồn cung lưu hành, còn FDV sử dụng giả định cung rộng hơn.
Chênh lệch giữa chúng có thể chỉ ra lịch phát hành hoặc mở khóa tương lai cần được giải thích.
Nhưng chỉ riêng con số này không xác định tài sản rẻ hay đắt, dự án thành công hay không, hoặc giá có khả năng tăng hay giảm.
Hai thước đo hữu ích hơn khi các giả định được công khai.