
Yield DeFi có thể đến từ lãi vay, phí giao dịch, thưởng staking hoặc token incentive. Bài viết phân biệt APR và APY và giải thích vì sao lợi nhuận hiển thị không chắc chắn.
Tóm tắt
- Yield từ hoạt động thực có thể đến từ lãi người vay trả, phí trader trả hoặc phần thưởng xác thực mạng.
- Token incentive có thể cộng thêm phần thưởng mà không thể hiện doanh thu khách hàng bền vững.
- APR và APY diễn tả tỷ lệ, không bảo đảm lợi nhuận ròng sau biến động giá, chi phí và tổn thất.
Yield DeFi có nghĩa gì
Yield trong tài chính phi tập trung là khoản sinh lời mà một vị thế tạo ra khi tham gia protocol hoặc mạng.
Phần thưởng có thể trả bằng tài sản đã gửi, một token khác hoặc kết hợp nhiều tài sản.
Nó khác với biến động giá của tài sản đang nắm giữ.
Một người có thể nhận thêm token trong khi giá thị trường của cả vị thế lại giảm.
Vì vậy, tỷ lệ hiển thị trên giao diện DeFi nên được hiểu là mô tả cơ chế thưởng, không phải bảo đảm kết quả đầu tư dương.
Câu hỏi đầu tiên hữu ích là tài sản trả cho người dùng thực sự bắt nguồn từ đâu.
Một số khoản thanh toán đến từ dịch vụ xác định: người vay trả lãi, trader trả phí swap, hoặc blockchain phân phối thưởng cho hoạt động xác thực.
Các khoản khác đến từ token mới phát hành hoặc quỹ dự trữ protocol nhằm thu hút người tham gia.
Những nhóm này có thể cùng tồn tại trong một sản phẩm.
Nếu pool trả cả phí giao dịch lẫn token incentive, yield hiển thị có thể cộng những nguồn có tính kinh tế và mức tiếp xúc giá khác nhau.
Vị thế DeFi cũng thay đổi theo thời gian.
Nhu cầu vay, volume giao dịch, số người tham gia, thông số governance và lượng phát hành token có thể ảnh hưởng phân phối.
Tỷ lệ quan sát trong khoảng ngắn có thể không đại diện cho thời gian nắm giữ dài hơn.
Phí có thể tích lũy nhưng chưa được claim, còn token thưởng có thể cần giao dịch riêng để thu.
Một số sản phẩm tự động tái đầu tư tài sản nhận được.
Sản phẩm khác giao quyết định đó cho người dùng hoặc yêu cầu vị thế ở trong một vùng giá nhất định mới nhận được một phần thưởng.
Ai trả các nguồn yield chính
Trong protocol lending, nguồn cơ bản của lãi cung cấp là lãi vay.
Người vay trả tiền sử dụng tài sản do người tham gia khác cung cấp.
Nếu phần lớn pool lending đã được vay, lãi suất có thể tăng theo đường cong giá của protocol.
Protocol có thể giữ lại một phần lãi đã trả, nên lãi người cung cấp nhận không nhất thiết bằng lãi người vay trả.
APY cung cấp hiển thị cũng có thể gồm token incentive.
Khi nhu cầu vay giảm, lãi bên cung cấp có thể hạ dù số dư tiền gửi chưa được rút.
Liquidity provider trong DEX có thể nhận phần phí trader trả.
Ví dụ pool giữ Ether
ETH và USD Coin có thể thu phí khi người dùng swap giữa hai tài sản.
Số nhận được phụ thuộc giao dịch thực, thông số phí và tỷ trọng thanh khoản đang hoạt động của bên cung cấp.
Trong mô hình thanh khoản tập trung, vị thế ngoài vùng giá đang hoạt động thường không kiếm cùng mức phí swap như khi trong vùng.
Giá trị cơ cấu token đang giữ có thể thay đổi độc lập với phí nhận được.
Mạng proof-of-stake có thể thưởng validator vì giúp vận hành và bảo vệ chain.
Dịch vụ staking có thể chuyển một phần thưởng đó cho người tham gia sau khi trừ phí.
Dịch vụ restaking có thể tạo khoản bù đắp riêng cho công việc hoặc cam kết bảo mật bổ sung.
Không nên nhầm các nguồn này với lãi lending vì mục đích kinh tế và hình phạt khác nhau.
Thưởng restaking có thể phụ thuộc quy tắc dịch vụ bổ sung, còn thưởng staking phụ thuộc sự tham gia mạng.
Không nguồn nào giúp tránh được biến động giá token hay sự cố kỹ thuật.
APR và APY hiển thị được tính thế nào
Chương trình incentive phân phối phần thưởng để khuyến khích gửi tài sản, giao dịch hoặc hoạt động khác.
Protocol có thể trả từ treasury được phân bổ hoặc bằng token mới phát hành.
Khoản đó có thể có giá trị với người nhận, nhưng không tự chứng minh khách hàng đang tạo doanh thu tương ứng.
Nếu phần lớn yield công bố đến từ token phát hành, nó có thể giảm khi chương trình kết thúc hoặc số người tham gia tăng.
Bản thân token thưởng cũng có thể mất giá, làm giảm lợi nhuận thực nhận ngay cả khi số đơn vị nhận đúng dự tính.
APR thường thể hiện tỷ lệ quy đổi theo năm mà không giả định tái đầu tư phần thưởng đã nhận.
APY có thêm giả định lãi kép, nên có thể cao hơn APR tương đương nếu các yếu tố khác giống nhau.
Giá trị hiển thị có thể theo quy ước khác nhau giữa ứng dụng, bao gồm tần suất ghép lãi và loại tài sản được tính.
Một con số năm hóa từ quan sát ngắn không có nghĩa cơ hội đó duy trì suốt một năm.
Công thức đúng vẫn có thể gây hiểu lầm khi các dữ liệu đầu vào biến đổi nhanh.
Yield hiển thị có thể được ước tính từ phí giao dịch quá khứ, lãi vay dự kiến, token vừa phân phối hoặc kết hợp các nguồn.
Tính các luồng đó theo USD tạo thêm giả định về giá token.
Incentive trả bằng token biến động có thể có giá trị khác lúc được claim hoặc đổi.
Ghép lãi cũng kéo theo chi phí thực như giao dịch và tác động giá.
Giao diện bỏ qua chi tiết có thể hiển thị số tiện để so sánh thay vì khoản người tham gia cuối cùng giữ được.
Vì sao yield cao không đồng nghĩa có lãi
Yield cũng phải được tách khỏi biến động giá trị tài sản cơ sở.
Pool có thể thu phí nhưng nếu token của nó giảm giá thì toàn vị thế vẫn có thể lỗ.
Nếu pool tái cân bằng giữa hai tài sản, kết quả có thể khác việc chỉ giữ lượng token ban đầu.
Impermanent loss mô tả sự so sánh đó trong một số thiết kế pool thanh khoản.
Vị thế lending có thể gặp thanh lý khoản vay, nợ xấu hoặc stablecoin mất peg.
Tỷ lệ thưởng dương không triệt tiêu những nguồn gây lỗ khác nhau này.
Đòn bẩy có thể làm yield nhìn hấp dẫn hơn.
Một chiến lược có thể gửi tài sản, vay dựa trên nó rồi gửi tiếp, tạo tổng vị thế lớn hơn vốn ban đầu.
Con số phần thưởng trông hấp dẫn trong khi lãi vay, rủi ro thanh lý và chi phí giao dịch đều tăng.
Sản phẩm khác chuyển tài sản qua nhiều protocol, tạo nhiều lớp phụ thuộc smart contract và đối tác.
Khi gom nhiều nguồn vào một con số, sẽ khó thấy bên nào trả từng khoản và chiến lược đang gánh nghĩa vụ gì.
Cách mô tả yield DeFi có ý nghĩa nhất là xác định ai chi trả, hoạt động nào tạo ra nó, nó được trả bằng tài sản nào và chi phí hoặc điều kiện nào ảnh hưởng việc nhận.
Lãi vay, phí giao dịch và thưởng staking có nền tảng khác với token incentive tạm thời.
APR và APY chỉ là nhãn tiêu chuẩn hữu ích khi người đọc hiểu giả định của chúng.
Kết quả kinh tế cuối cùng gồm biến động giá tài sản, phí, tổn thất thanh lý và rủi ro kỹ thuật, không chỉ tỷ lệ năm in cạnh vị thế.