
Kiểm toán smart contract xem xét điểm yếu trong mã và thiết kế nhưng không bảo đảm an toàn tuyệt đối. Bài viết giải thích phạm vi và cách đọc kết quả.
Tóm tắt
- Audit là quá trình rà soát mã và giả định trong phạm vi xác định, không phải cam kết ngăn mọi cuộc tấn công.
- Báo cáo audit nêu phạm vi, phát hiện và khắc phục; các phần ngoài phạm vi và thay đổi sau đó vẫn quan trọng.
- An toàn còn phụ thuộc vào vận hành, quyền quản trị và giám sát sau triển khai.
Audit thực sự kiểm tra những gì
Smart contract là mã chạy theo các quy tắc được blockchain thực thi.
Audit xem một phiên bản triển khai cụ thể có hoạt động đúng thiết kế hay không và liệu kẻ tấn công có thể khiến nó hoạt động ngoài dự kiến hay không.
Kiểm toán viên đọc mã, kiểm thử giả định và tìm những con đường có thể gây nguy hiểm cho tài sản hoặc quyền kiểm soát.
Việc rà soát áp dụng cho một phiên bản xác định, không phải mọi thành phần của hệ sinh thái.
Vì vậy, hoàn thành audit là bằng chứng đã được kiểm tra, không phải chứng nhận an toàn tuyệt đối.
Phạm vi audit quan trọng vì một ứng dụng DeFi hiếm khi chỉ có một contract.
Ứng dụng có thể phụ thuộc vào oracle giá, quyền nâng cấp, giao thức bên ngoài, giao diện người dùng và các bên vận hành có đặc quyền.
Một báo cáo có thể chỉ bao gồm contract lending cốt lõi, không bao gồm website, tích hợp bridge hoặc cấu hình triển khai.
Lỗi ở thành phần bị loại khỏi phạm vi vẫn có thể gây thiệt hại cho người dùng.
Cần phân biệt tệp và phiên bản được rà soát với toàn bộ sản phẩm sử dụng chúng.
Kiểm toán viên thường bắt đầu từ đặc tả mô tả hệ thống phải hoạt động như thế nào.
Họ so sánh thiết kế với mã thực tế và đánh giá các giả định kinh tế như tỷ lệ tài sản thế chấp hoặc giới hạn rút tài sản.
Kiểm thử có thể tái hiện chuỗi giao dịch đáng ngờ, còn phân tích thủ công có thể phát hiện lỗi mà công cụ tự động bỏ sót.
Phương pháp và thời gian kiểm tra khác nhau giữa các nhóm.
Ngay cả việc rà soát cẩn thận cũng không thể thử hết mọi tương tác giữa người dùng, thị trường và dịch vụ bên ngoài.
Những lỗ hổng audit có thể phát hiện
Audit có thể tìm ra lỗi kiểm soát truy cập khiến tài khoản không có quyền vẫn chuyển tài sản, đổi cấu hình hoặc mint tài sản.
Báo cáo cũng có thể phát hiện sai sót kế toán, lệnh gọi ra ngoài thiếu an toàn, thay đổi trạng thái bất thường hoặc lỗi trong logic thanh lý và rút tài sản.
Kiểm toán viên còn kiểm tra xem contract độc hại có lợi dụng cơ chế callback của contract khác không.
Những lỗi này thường khó thấy: ứng dụng vận hành bình thường trong thử nghiệm đơn giản nhưng gặp sự cố khi nhiều thao tác được kết hợp theo trình tự hiếm gặp.
Phân tích tự động giúp phát hiện các nhóm lỗi đã biết và chỉ ra mẫu mã đáng ngờ.
Unit test kiểm tra hành vi riêng lẻ, integration test kiểm tra các contract kết nối, còn mô phỏng giao dịch đối kháng thử những điều kiện bất thường.
Phân tích thủ công vẫn thiết yếu vì chương trình có thể chạy đúng mã nhưng sai về thiết kế kinh tế.
Chẳng hạn, một khoản vay có thể hợp lệ theo nguồn giá sai nhưng gây nguy hiểm cho pool.
Không có phương pháp thử nghiệm đơn lẻ nào bao quát mọi khả năng.
Các phát hiện audit thường được phân loại mức độ nghiêm trọng, nhưng nhãn này là đánh giá chuyên môn chứ không phải thước đo thống nhất.
Lỗi nghiêm trọng có thể đe dọa lượng tài sản lớn hoặc quyền kiểm soát cốt lõi, trong khi nhận xét mức thấp có thể liên quan đến độ tin cậy, giả định hoặc bảo trì.
Một số báo cáo còn có khuyến nghị mang tính thông tin, không phải lỗ hổng trực tiếp.
Tầm quan trọng thực tế tùy thuộc cấu hình triển khai và cơ chế bảo vệ xung quanh.
Chỉ đếm số lỗi không thể kết luận giao thức nào an toàn hơn.
Audit không thể bảo đảm điều gì
Kiểm toán viên không thể cam kết đã tìm thấy mọi con đường khai thác.
Hành vi phần mềm có thể phụ thuộc vào thứ tự giao dịch bất thường, biến động thị trường, trạng thái blockchain hoặc tích hợp bị thay đổi sau này.
Tấn công kinh tế có thể lợi dụng cơ chế khuyến khích hay giả định về thanh khoản mà không cần lỗi lập trình truyền thống.
Ngay cả cơ chế chặt chẽ về toán học cũng có thể hoạt động kém khi giả định không còn đúng.
Audit giúp giảm bất định trong phạm vi kiểm tra, nhưng rủi ro kỹ thuật và tài chính vẫn tồn tại.
Audit cũng không thể tự bảo vệ hoạt động nội bộ của tổ chức.
Khóa quản trị bị đánh cắp, hệ thống build bị xâm nhập, mã giao diện độc hại và thông tin giả mạo đều có thể vượt qua lớp contract đã kiểm toán.
Giao thức có quyền nâng cấp có thể đưa mã mới vào sau audit, và thay đổi tham số cũng có thể làm đổi rủi ro dù mã giữ nguyên.
Dịch vụ bên ngoài có thể gặp sự cố độc lập.
Vì vậy, cần đánh giá toàn bộ hệ thống vận hành quanh contract, không chỉ nhìn biểu tượng đã audit.
Báo cáo phản ánh bằng chứng thu được ở một thời điểm trong quá trình phát triển.
Sửa một lỗi có thể làm nảy sinh lỗi khác, nên biện pháp khắc phục quan trọng cần được kiểm tra và thử nghiệm lại.
Dự án còn có thể triển khai bytecode khác với phiên bản đã audit.
Việc xác minh đòi hỏi đối chiếu commit hoặc phiên bản trong báo cáo với contract thực sự được triển khai.
Nếu thiếu liên kết đó, không thể mặc định mã xử lý giao dịch của người dùng chính là mã đã kiểm toán.
Cách đọc báo cáo audit
Phần đầu cần xem là phạm vi: repository, commit, contract và phần phụ thuộc nào được đưa vào.
Tiếp theo là giả định về quản trị viên đáng tin cậy, oracle và đối tác tích hợp.
Những nội dung này cho biết ranh giới phân tích mà kiểm toán viên đặt ra.
Audit một module hẹp vẫn có giá trị, nhưng không nên mô tả thành audit toàn nền tảng.
Nhiều đợt audit có thể đem lại các góc nhìn khác nhau mà không loại bỏ hoàn toàn rủi ro.
Phần phát hiện thường giải thích lỗi, tác động và phản hồi của đội phát triển.
Trạng thái có thể là đã sửa, đã ghi nhận hoặc chưa giải quyết.
Nhà phát triển đôi khi chấp nhận một rủi ro vì hạn chế kiến trúc, nhưng ghi nhận không đồng nghĩa với khắc phục.
Người đọc cũng có thể xem các sửa lỗi quan trọng đã được kiểm tra lại chưa và độ bao phủ test có tăng không.
Lập luận đằng sau phát hiện có giá trị hơn số lượng lỗi nghiêm trọng hoặc bản tóm tắt quảng bá.
Audit phát huy giá trị khi nằm trong hoạt động bảo mật liên tục, gồm thử nghiệm độc lập, giới hạn quyền quản trị, giám sát và kế hoạch ứng phó sự cố.
Mã nguồn công khai, chương trình thưởng lỗi và quy trình nâng cấp minh bạch giúp việc kiểm tra dễ hơn, nhưng không yếu tố nào tự chứng minh an toàn.
Đánh giá hữu ích phải hỏi điều gì đã được kiểm tra, giả định nào còn tồn tại, có gì thay đổi sau đó và sự cố sẽ được xử lý ra sao.
Bài học chính là audit hỗ trợ đánh giá, chứ không thay thế việc đánh giá.